Elantxobe

Lagako hondartza

Lagako hondartza, hondoan Izaro irla duela

Baserria

Dorretxea

Erdi Aroko zubia

Arteaga

Omako "baso pintatua"

Gernika Urdaibaiko erdigunea da, baina eskualdean ba daude beste herri interesgarri batzuk, hala nola Elantxobe, Mundaka eta Bermeo beste batzuen artean (irudian, Gernikako Batzar Etxea).

Lekeitiotik gatozela, -arrantza-portu bikaina duena-, eta Gernikarako norabidean, Elantxobe herri jatorrarekin topo egingo dugu. Kantaurira ateraz, Elantxobek bere portu txikia ere babesten duten labarrei ditu eutsita etxeak, eta itsasora amiltzear dagoela dirudi. Oso gertu, itsaso zabalari so Lagako hondartza dago, etxerik gabe, herririk gabe, naturaren bihotzean. Apika, Laga da Bizkaia osoan itsasertzeko hondartzarik ederrena.

Kortezubi ere kontutan hartzeko herri bat dugu. Bertan Santimamiñeko kobazuloak daude, hobi arkeologikoei dagokionez Euskal Herri atlantiarreko zonarik aberatsenetariko bat dago Urdaibaien.

Inguru honetan ere, Oma bailaran hain zuzen ere, baso berezi bat aurkituko genuke; Ibarrola margolariak sortutako "Baso pintatua". Bailara honek (irudian) balio etnografiko eta historiko oso aberasgarria ditu, bertatik egin ahal den ibilbidean baserri zaharrak, aintzinako olak edota karobiak ikusteko aukera paregabea izan daitekelarik. Artegarantz goazelarik lehenik Laidako hondartza aurkitzen dugu, eguzkitan egoteko toki paregabea eta bertako bainuak ere gozagarriak direlarik. Herrirantz hurbiltzen Arteagako dorrea agertzen zaigu, Eugenia de Montijo enperatrizak palazio bilakatu zuena XIX. Mendearen bukaeran.

Behin Gernikan gaudela, Juntexea eta bere arbola derrigor bisitatu behar dugu, hau baita euskal instituzioen arbasoen ikurra. Aspaldikoak dira ere Erdi Arotik eskualdea zaintzen duten dorretxeak, herrietatik sakabanaturik aurkituko ditugunak. Baina, Gernikara bueltatuz, modernitateak bere lekua badute ere Txillidaren eta Mooreren eskulturak kasu.

Egunero bizitza, bizi-bizia herri honetan, bere asteroko merkatuan eta bereziki negua iragartzen duen Urriko azken asteheleneko merkatuan erakargarria bihurtzen da. Orduan, inguruko baserritarrek ortuko produktu eta azienda hoberena erakusten dute musika, dantza eta herri-kirolek sortzen duten jai-giroan murgilduta.

Gernikako frontoia euskal pilotaren leku garrantzitsuenetarikoa da. Jai-Alai frontoian euskal pilotari gailenen artean aldizka txapelketak burutzen direlarik. Pilota-modalitate ugari badaude: esku-pilota, pala, trinkete, eta ikusgarriena: zesta punta. Hala ere, hemen badaude beste euskal kirol batzuk ikusteko aukera ere. Nolabait kirol hauek guztiek baserriko jarduerarekin lotura handia dute. Hori dela eta, sarritan esan ohi da euskaldunek lana kirol bihurtzen dutela. Horren adibideak dira aizkolariak, harrijasotzaileak, idi-probak edo sokatira.

Gernika atzean utzirik, Mundakara iritsiko gara. Mundaka herri ezaguna da bere olatuegatik, eta mundu osoko surfistak maiz hurbiltzen dira. Mundakatik Izaro irla eta Kantauri itsaso zabala ikusten da. Bermeok itsasadarraren bokalea ixten du. Inguruko herri arrantzale garrantzitsu da, eta euskal arrain-portu tipikoa dugu: portu zaharra, Arrantzalearen Museoa eta monumento interesgarriak ere. Herria ezagutu ondoren, Bermeoko tabernak eta jatetxeek bisita merezi dute ere.

Natur balioak

Herriak eta ohiturak

Bilbo eta Guggenheim Museoa

Irudiak: